مقاله / با سلام در این پست بخش 3 از مقاله حجاب رو قرار دادم با موضوع نگاهي به فرهنگ حجاب در برخي از ملل و تمدنها امید وارم مورد توجه شما خوبان قرار بگیره

تاريخ نه تنها حجاب را « فرهنگ ايرانيان » مي داند ، بلكه نقش و تأثير آن را در ترويج حجاب ثبت نموده است . بنا به گواهي متون تاريخي در اكثر قريب به اتفاق ملت ها و آئين هاي جهان ، حجاب در بين زنان معمول بوده است . هر چند حجاب در طول تاريخ فراز و نشيب هاي زيادي را طي كرده و گاهي با اعمال سليقه حاكمان تشديد يا تخفيف يافته است ولي هيچگاه به طور كامل از ميان نرفته است . تاريخ نگاران به ندرت از اقوامي بدوي كه زنانشان داراي حجاب مناسب نبوده يا به صورت برهنه در اجتماع ظاهر مي شوند ياد مي كنند . تعداد اين اقوام به قدري نادر است كه در مقام مقايسه قابل ذكر نيست بدينسان مي توان گفت كه متداول بودن حجاب در ميان ملل مختلف با آنكه داراي عقايد ، مذاهب و شرايط جغرافيايي متفاوتي بوده اند نشانگر آن است كه تمايل به پوشش و حجاب امري فطري است .   از اين رو در اقوام بدوي نادري كه برهنگي در ميان آنها رواج داشته است وجود برخي موانع سبب جلوگيري از بروز استعدادهاي طبيعي و فطري آنان شده است و يا عواملي باعث انحراف آنان از مسير گشته است . بسياري از مورخان و انديشوران به گستردگي دامنه رواج حجاب در بين زنان اشاره كرده اند كه به ذكر چند نمونه اكتفا مي گردد :
« با مطالعه آثار تمدن هاي مختلف ظاهرا چنين به نظر مي رسد كه حجاب زنان از عادات قديمه تمدن هاي بشري بوده است . البته در قبايل وحشي و غير متمدن حجاب و حتي پوشش زنان وجود نداشته . مسلما پيدايش حجاب در بدو امر از لحاظ حرمت زنان محترمه بوده و بعدا به تدريج صورت عفاف به خود گرفته و با آداب مذهبي اختلاط يافته است2 . » صرف نظر از افراط و تفريط هايي كه در مورد حجاب وجود داشته ، رواج آن نزد اكثر ملل دليلي روشن بر گرايش باطني و فطري زن در جوامع بشري به سوی حجاب مي باشد . دقت در لباس ملي كشورها به خوبي اثبات مي كند كه حجاب در ميان اكثر ملت هاي جهان معمول بوده و اختصاص به مذهب يا ملت خاصي نداشته . آقاي براون اشنايدر در كتابي كه به نام پو « پوشاك اقوام مختلف تأليف نموده اند ، پوشاك اقوام مختلف جهان از عهد باستان تا قرن بيستم را به صورت مصور ارائه كرده اند ، نگاهي كوتاه به اين كتاب روشنگر اين واقعيت است كه در عهد باستان ، از ميان يهوديان ، مسيحيان ، اعراب ، يونانيان ، اهالي رم ، آلمان ، خاور ترديك و ... پوشش زن به طور كامل رعايت شده است و همه زنان سر خويش را نيز مي پوشانده اند . از نيمه قرن هيجدهم در اروپا آثاري مبني بر كم شدن تدريجي حجاب و پوشش به چشم مي خورد ولي حتي تا اواخر قرن نوزدهم پوشاك محلي اكثر قريب به اتفاق اروپائيان همچنان با پوشيدن سر و لباس بلند همراه بوده است . رسم حجاب يا پرده نشيني زنان شوهر كرده و به وسيله ايرانيان و مسلمين وارد هند شد و به همين جهت اين رسم در نواحي شمال هند بيش از نواحي ديگر استحكام داشته است . شوهران براي محافظت همسران خود از دست درازي سايرين يك گونه رسم پرده نشيني شديد برقرار مي كردند . بنابراين رسم ، يك زن آبرومند فقط مي توانست چهره خود را به شوهر و فرزندانش نشان بدهد و در ملاء عام نيز تنها پس از در بر كردن چادري سنگيني مي توانست راه برود . حتي پزشكي كه او را درمان مي كرد و نبضش را مي گرفت بايد از پشت پرده چنين مي كرد . در بعضي محافل نشانه بي تربيتي بود كه كسي از چگونگي وضع و حال همسر ديگري بپرسد يا در هنگام ميهماني با خانم هاي منزل صحبت كنند .  حجاب در جوامع متمدن غير ايران باستاني تاريخ ، حيات بشر را از ديدگاههاي مختلفي دسته بندي كرده و راجع به آنها سخن مي گويد شايد بهتر اين باشد كه آن را به دو دوره قبل از تاريخ و بعد از تاريخ تقسيم كنيم . غرض از دوران قبل از تاريخ ، دوره اي است كه در آن از خط و نگارش به عنوان وسيله ارتباط بين انسان ها خبري نبوده ، و اطلاعات و وقايع سينه به سينه نقل مي شدند و غرض از دوران پس از تاريخ يا دوران تاريخي مرحله اي است كه بشر در آن قادر به حفظ فرهنگ بشري از طريق كتابت و نگارش شده و آثاري مكتوب و قابل انتقال از خود بر جاي گذارده و مي توانستند مفاهيم و اسرار را به ديگران تفهيم كند.تتبع حجاب در اين ادوار بسي مشكل است ، چرا كه از دوران قبل تاريخ به علت فقدان خط و نگارش و عدم ارتباط بين بشر در مورد حجاب اطلاع و اثري در دست نيست و براي اينكه بهتر درك كنيم در دوران تاريخي ، حجاب به چه نحوي بوده و چه ارزشي در ميان مردم داشته است زن در تاريخ حيات بشر

او در تاريخ حقوقي زندگي دو دوره متمايز را گذرانده است :
1 ـ دوران جهالت و توحش انسان ها كه در آن او را به حساب انساني والا در نظر نمي گرفتند و برخوردي بس خشن و نا جوانمردانه با او داشتند ، رفتار با او رفتاري غير انساني و توقعات از او طاقت فرسا و ظالمانه بود . او مقدمه وجودي مرد محسوب و چون ابزاري در اختيار او بود .
2 ـ دوران تمدن و انساني شدن حيات ، كه در آن كوشيدند براي زنان ارج و قربي قائل گردند ، و از انديشه كنيزي و برخوردي چون برخورد با حيوان دست كشيده و از خريد و فروش او به عنوان يك كالا خودداري كنند .
اينكه كدام يك از دو دوره مذكور به نفع و مصلحت زنان بوده ، مسأله اي است كه در خور بررسي همه جانبه است ، اما شكي در آن نيست كه زنان در سايه تعاليم انبياء و خيرخواهي اولياء و تلاش مصلحان نيست به گذشته وضع و موقعيت آبرومندانه اي پيدا كردند ، گرچه تا رسيدن به مقصد انساني و نهايي كه مورد اميد رسالت ها و انبياي الهي بود ، فاصله بسياري داشته و دارند .
آري ، امروزه زن هم چون ديروز وجودي نيست كه در حد حيواني بوده و در اختيار صاحب و مالكي چون شوهر باشد ، ولي چنان هم نيست كه در همه جاي جهان داراي استقلال در فكر و مشي ، و به دور از استبدادها و ستمراني مردان باشد . هرچه هست نسبت به گذشته وضع بهتري دارد و مطالعه در تاريخ جوامع متمدن عهد باستان اين دعوي را به اثبات مي رساند .
در اين دو دوره حيات بشر كه زن داراي چنين حقوقي است ، واضح است وضع حجاب هم چندان درخشان و روشن نبوده است ، به خصوص در دوران جهالت و توحش كه زن را به حساب انسان والا و ارزشمند در نظر نمي گرفتند و در واقع از زماني كه پدر بر خانواده مسلط گرديد و پدرسالاري حكمفرما بوده ، وجود زن ابزاري بود در اختيار مردان ، به مرور زمان و طي ساليان ، مفهوم « حجاب » پرده نشيني و مفهوم « عفت » به سبب عواملي همچون « بكارت » و « خريداري زن » كه قيمت زن بكر از زن ديگري كه ضعف اراده نشان داده و بكارتش را از كف داده بوده بيشتر شد و عوامل ديگري نظير « عادت بودن » و غيره معنا پيدا كرد و احساس و عواطفي كه در اعماق قلب بشر ، خصوصا زنها ، فطرتا وجود داشت ، بيدار گشت و همچون خورشيدي كه پرتوهاي آن همه جا رافرا مي گيرد ، اين چراغ هميشه روشن نيز پرتوهايش همه جا را نورافشاني كرد .
در نزد بسياري از قبايل زن هنگامي لباس مي پوشد كه شوهر كرده باشد و اين در واقع علامت مالكيت شوهر نسبت به وي مي باشد و مانعي است كه ديگران را از وي دور مي سازد .
واضح است كه آنچه مردم از انجام دادن آن شرم دارند ، بسته است به « محرمات اجتماعي و عادات و آدابي كه در قبيله رواج دارد . تا گذشته بسيار نزديك ، زن چيني از نشان دادن پا و زن عرب از ظاهر ساختن چهره و زن قبيله طوارق از آشكار كردن دهان خود خجلت زده مي شدند ، در صورتي كه زنان مصر قديم و زنان هندوستاني قرن نوزدهم و زنان جزيره بالي ( Bali ) در قرن بيستم تا بيش از آمدن سيادان شهوت پرستان از بيرون انداختن سينه هاي خود هيچ گونه شرم و خجالتي احساس  نمي كردند. »
بنابراين مسأله « حجاب » و « عفت » از همان دوران جهالت آغاز مي شود و به مرور زمان در دوران بعدي ـ دوران تمدن و انساني شدن حيات ـ بيشتر تجلي مي كند ، به خصوص در دوراني كه پيامبر از طرف خداوند متعال مبعوث مي شود تا رسالت نبوي خود را به طور احسن به پايان رساند .  
 

حجاب در آئين برهمايي
آئيني است كه در هند و طرفداران بسياري دارد . مردم آن از نظر فكري كم توقع نسبت به زندگي ، بي رغبت به مال و به دور از حرص نسبت به مقام و جاه خويشند . در اين آئين زن شخصيتي مستقل ندارند ، داراي وجودي تبعي و  جزو مايملك پدر يا شوهر است .
پدران و شوهران حق هرگونه دخالت و تصرف در فكر و اراده زن داشته و او حق نداشت از خانه خويش بي اجازه آنها بيرون رود و نسبت به بيگانه آشنايي داشته باشد ، حتي شوهر به علت  بي عفافي همسر مي توانست او را طلاق دهد . در اين زمينه ويل دورانت مي گويد :
« در هنر طبق قانون نامه « مانو » شوهر مينو است ، همسرش را به علت بي عفافي طلاق بدهد . »  
مسأله سوزاندن زن به همراه جنازه شوهر و ريختن خاكستر او در رودخانه گنگ يا برهما پرتوا در اين آئين از روزگاران قديم وجود داشته و تا نيم قرن قبل هم ادامه داشته است . علت اين كار بدان خاطر بود كه براي زن پس از مرگ شوهر ، وظيفه و رسالتي قائل نبودند .
عضوي زائد و بي حساب بود و براي زنده ماندن او توجيهي نداشتند ، مگر اينكه به نزد اقوام خود برود ، وگرنه در خانه شوهر براي او جايگاهي نبود ، و زماني كه به نزد اقوام خود باز مي گشت ، بازهم حق نداشت هرگز با شكمي سير زندگي كند ناگزير مي بايست به قناعت و كم خوري بپردازد و عبادت را پيشه خود سازد تا روزي كه مرگش فرا رسد .
بدين سبب در آئين هاي بشري ، چون منشاء اعتقادات و انديشه ، بشري بود و مذهب هم از خواست و رأي مردم و انعكاسي از ذهنيت هاي آنان بود ، لذا همان افكار و انديشه هاي جاهليت را در آن ملاحظه مي كنيم و اگر قوانيني به نام حجاب يا پرده نشيني در آنها وجود دارد به خاطر يك سري عوامل همچون منافع مادي و شهواني و يا تعصبات خشك كه ناشي از افكار جاهلي آنهاست نه برخواسته از نيروي خدادادي و فطرت آنها .
 

پوشش زنان عهد اشكاني
زنان در عهد اشكاني چنان كه از نقوش و آثار به دست مي آيد داراي حجاب بوده اند ، به طوري كه علاوه بر اينكه پيراهن هاي بلند مي پوشيده اند ، بر روي آنها چادر هم سر مي كرده اند ، حتي بعضي از آنان در زير چادرهاي خود ، بر سر ، تاج هاي مخصوصي  مي گذاشته اند .
چادر زنان اشكاني به رنگ هاي شاد و ارغواني و يا سفيد بوده است . گوشه چادر در زير يك تخته فلز بيضي منقوش يا دكمه كه به وسيله زنجيري به گردن افكنده شده ، بند است . اين چادر به نحوي روي سر مي افتد كه تاج را در قسمت عقب و پهلوها مي پوشانيده است .
فطرت كه خلقت خاص آفرينش ويژه است اصلي ترين و برترين ره توشه اي است كه خداوندگار عالم ، انسان را از آن نعمت بزرگ كه سرشت خداشناسي آميخته با گرايش و دلپذيري حق طلبي است برخوردار نموده و همواره آن را به حفظ وحراست آن سفارش مي كند . فطري بودن حجاب انساني از آن جهت كه رقيقه الهي و لطيفه رباني است از حساسيت و اهميت خاصي بهره دارد . گوارا باد سرمستان باده حجاب را ، كه با ذوق جام طهور آن ، ساغر طبيعت شكستند و كوس دروغين مستانگان دنيا را به صدا در آوردند .
                                                                        
 انسان در نگاه قرآن
قرآن كريم آياتي بس فراوان را در بيان اوصاف اين اشرف مخلوقات مختص كرده است . برخي آيات انسان را مدح و ستايش كرده و دسته اي از آيات او را فدمت و نكوهش مي كند . 
 آياتي كه انسان را ستايش مي كند ، از او به خليفه خدا بر روي زمين و برخوردار از ظرفيت علمي گسترده و امانت دار خدا و داراي كرامت و دارنده تقوا و واجد فطرت و موجودي ابدي و ديگر اوصاف پسنديده ياد مي كند . در برابر ، آياتي است كه او را مورد فدمت قرار داده و از او به عنوان يك موجود ضعيف ، عجول ، فخور ، ظلوم  و جهول و ... ديگر اوصاف نكوهيده نام مي برد .    
 از اين آيات اين گونه مي توان نتيجه گرفت كه انسان داراي فطرتي است و طبيعتي ، و از آن جهت كه داراي فطرت الهي است مورد ستايش قرار گرفته و از آن جهت كه در بند طبيعت و تابع شهوت و غضب است ، ضعيف قلمداد شده .                                                                            
انسان فطرتي دارد كه پشتوانه آن روح الهي است ، وطبيعتي دارد كه به گل وابسته است ، همه فضايل انساني به فطرت و همه رذايل به طبيعت او باز مي گردد ، اگر انسان به طبيعت خود توجه كند و از هويت انساني خود كه روح اوست ، غافل گردد ، نه تنها از پيمودن مسير كمال باز مي ماند بلكه دچار انحطاط مي شود ، تا آنجا كه قرآن مي فرمايد ( اولئك كالانعام بل هم أصل2 ) و اگر به بعد فطري خود توجه كند به مقامي بالاتر از مقام فرشتگان كه ( أفق اعلي ) است مي رسد .
  

3 

2 

فطرت از ماده « فَطَرَ » در لغت به معناي شكافتن3 ، گشودن شيء و ابزار آن4 ، ابتدا و اختراع ، شكافتن از طول5 ، ايجاد دو ابداع آمده است .
كلمه « فطرت » بر وزن « فِعلَه » است كه دلالت بر نوع ويژه مي كند و در لغت به معناي سرشت و نحوه خاصي از آفرينش و خلقت است .
بنابراين فطرت به معناي سرشت خاص و آفرينش ويژه است و امور فطري ، يعني آنچه كه نوع خلقت و آفرينش انسان اقتضاي آن را داشته و مشترك بين همه انسان ها باشد . خاصيت امور فطري آن است كه اولا مقتضاي آفرينش انسان است و اكتسابي نيست ، ثانيا در عموم افراد وجود دارد و همه انسان ها از آن برخوردارند ، ثالثا تبديل يا تحويل پذير نيست گرچه قابل شدت و ضعف مي باشد . فطرت ، فطريات ، غريزه و طبيعت سرشتي است ويژه و آفرينش خاص ، تمامي دين غبادين مفهوما از يكديگر جدا و مصداقا يكي هستند ، بايد گفت فطرت زوال پذير نيست و گفته شده كه فطرت ، نحوه خاص هستي انسان است . انسان هم موجودي متفكر و مختار است كه برابرعلم و انديشه اش كار    مي كند و رفتارش متأثر از علمش مي باشد ، چنين موجودي به گرايش هاي عملي روي مي آورد . پس انسان حقيقي است كه در مقام علم و عمل با فطرت زندگي مي كند پس ويژگي هاي فطرت انسان را بيان مي كنيم :
  1 ـ معرفت و آگاهي و بينش فطري و گرايش هاي عملي انسان تحميلي نمي باشد بلكه در نهاد او گذارده شده است .
2 ـ با فشار و تحميل نمي توان آن را زايل كرد ، لذا تغيير پذير نمي باشد .
3 ـ فراگير و همگاني است ، چون حقيقت هر انسان با اين واقعيت آميخته شده .
4 ـ چون بينش و گرايش انسان متوجه هستي محض و كمال مطلق است ملاك ، تعالي انسان مي باشد و تفاوت او و ساير جانداران مشخص مي شود .                                                     
ملاك و معيار فطري بودن
سخن از ملاك فطري بودن ادراكات عقل نظر و عقل عملي است . به اين معنا كه آيا معيار و ملاكي براي فطري بودن داريم يا نداريم ؟ اگر داريم چيست ؟
عقل نظري آن است كه انسان به وسيله آن ، هست ها و نيست ها ، بودها و نبودها را درك مي كند اما عقل عملي آن است كه انسان بايدها و نبايدهاي اخلاقي فقهي را درك مي كند و آنچه مربوط به حكمت عملي است ، و كلا عواملي كه در آن عمل و كوشش نقش اصلي را ايفا مي كنند بيان مي كند. پس ضرورت حكمت عملي زماني قابل درك است كه در جامعه وجود داشته باشد و انسان در آن جامعه زندگي كند و حجاب آن است كه در جامعه وجود دارد .                                         
فطرت و بي نيازي از دليل
مي دانيم كه فطري بودن دليل بر بي نيازي است از يك دليل . اينكه گفته مي شود حجاب فطري است يعني به دليل فطري بودن ، نياز به دليل ديگري ندارد . اما ممكن است براي اثبات اين مقوله نياز به علت داشته باشيم امور فطري با سرشت انسان هماهنگ بوده و ذاتي انسان است يعني همواره با ذات انسان همراه است و چون انسان به خدا حق گرايش دارد به فطرت هم گرايش پيدامي كند .                                                                                   
پوشش و ريشه هاي آن در فطرت
به مؤمنان بگو چشم هاي خود را ( از نگاه نامحرمان ) فرو گيرند و فروج خود را حفظ كنند اين براي آنها پاكيزه تر است . خداوند از آنچه انجام مي دهيد آگاه است.و به زنان با ايمان بگو چشم هاي خود را فرو گيرند و دامان خويش را حفظ كنند و زينت خود را جز آن مقدار كه ظاهر است آشكار ننمايند و روسري هاي خود را بر گريبان خود افكنند و زينت خود را آشكار نسازند مگر براي شوهرانشان ، پدرانشان ، پدرشوهرانشان ، پسرانشان ، همسرانشان ، برادرانشان ، پسران برادرانشان ، پسران خوهرانشان ، زنان هم كيششان ، بردگانشان (كنيزانشان ) افراد سفيه كه تمايلي به زن ندارند يا كودكاني كه از امور جنسي مربوط به زنان آگاه نيستند . آنها   ( زنان مؤمن ) هنگام راه رفتن پاهاي خود را به زمين نزنند تا زينت پنهانيشان دانسته شود و همگي به سوي خدا باز گرديد اي مؤمنان تا رستگار شويد . بدون شك در عصر ما ، كه بعضي زنان آن را عصر برهنگي و آزادي جنسي گذارده اند و افراد غربزده بي بندوباري زنان را جزئي از آزادي او مي دانند ، سخن از حجاب گفتن براي اين دسته ناخوشايند و گاه افسانه اي است متعلق به زمان هاي گذشته !                                                                                              
ولي مفاسد بي حساب و مشكلات و گرفتاري هاي روز افزوني كه از اين آزادي هاي  بي قيد و شرط به وجود آمده سبب شده كه تدريجا گوش شنوايي براي اين سخن پيدا شود . فلسفه حجاب چيز مكتوم و پنهاني نيست ؛ زيرا برهنگي زنان كه طبعا پيامدهايي همچون آرايش و عشوه گري و امثال آن همراه دارد ، مردان ، مخصوصا جوانان را در يك حال تحريك دائم قرار مي دهد كه ايجاد هيجان هاي بيمارگونه عصبي كرده ، گاه سرچشمه امراض رواني مي گردد . امروزه پزشكان اعصاب وروان معتقدند كه هيجان مستمر ، عامل بيماري هايي فراوان روحي است . با توجه به اين نكته كه غريزه جنسي نيرومندترين و ريشه دارترين غرايز آدمي است ، اسلام هرگز نيروي تقوا و ايمان را با اين كه قويترين نيروهاي انساني است يك ضامن كافي در برابر تحريكات و دسايس اين غريزه ندانسته است چقدر عالي و نغز سروده است حافظ شيرازي در غزل معروف خود :
     نقدها را بود آيا كه عياري گيرند تا همه صومعه داران پي كاري گيرندو نيز در طول تاريخ ، اين غريزه سرچشمه بسياري از حوادث مرگبار و جنايات هولناك بوده است تا جايي كه گفته ايد هيچ حادثه مهمي پيدا نمي كنيد مگر اينكه پاي زني درميان باشد .
  طبق نصح صريح قرآن كريم ، حجاب بر زن واجب است ، بالأخص لزوم پوشيدگي زن در برابر مرد بيگانه يكي از مسائل مهم اسلامي است . ليكن مطالعه تاريخ نشان مي دهد حفظ پوشش از مختصات اسلام نيست كه پس از ظهور اسلام از مسلمين به غير مسلمان سرايت كرده باشد ، در ميان ساير ملل قبل از اسلام نيز وجود داشته است ولي بيشتر جنبه مخفي داشتن زن را داشته است .در ايران باستان حجاب سخت و شديدي وجود داشته چنانكه هيچ صورت و نقشي از زن در نقش هايي كه بر جاي مانده است وجود ندارد و يا در زمان پادشاهي هخامنشيان زنان فقير به علت كار كردن در رفت و آمد آزاد بودند ولي زنان طبقات ديگر براي حضور در اجتماعات از تخت روان روپوش دار استفاده مي نمودند . حق سخن گفتن و ارتباط با ساير مردان را نداشتند .در ميان قوم يهود ، حجاب شديدتر از حجاب اسلامي بوده است ، چنانكه اگر زني بي آنكه چيزي بر سر داشته باشد در ملاء عام حاضر مي شد و با مردان در اجتماع صحبت مي نمود و صدايش را بلند مي كرد ، مرد حق داشت بدون پرداخت مهريه او را طلاق دهد .در روم و يونان باستان زنهاي قانوني مردان در اندرون خانه نگهداري مي شدند و حجاب داشتند و به تعبير ويل دورانت نويسنده تاريخ تمدن:« رسم حرمسرا داري نيز از روم و ايران به دربار خلفاي اسلامي راه يافته است . »        در هند ، حجاب سخت و شديدي رايج بوده است . زيرا هند از مراكز قديم رياضت و پليد شمردن لذات مادي و جسماني بوده است و بدين جهت بايد پذيرفت كه يكي از علل پديد آمدن حجاب در هند باستان ترك لذت و تمايل به رياضت بوده است .                                                        رعايت حجاب در مسيحيت به دنبال تعاليم متعالي حضرت عيسي ( ع ) رواج داشته است ولي متأسفانه مسيحيت التقاطي در سال هاي متمادي به رهبانيت رسيد ، در قرون اوليه اين طرز فكر از طرف كليسا اشاعه تمام يافت ، علل رهبانيت گريز از لذت و خوش گذراني و تمايل به وصول حقيقت !! مي باشد و به رغم آنها چون تمايل به لذت ، خستگي و عدم توفيق و فرسودگي ها را به دنبال دارد ، لذا انديشه وصول به حقيقت را از انسان دور مي نمايد .متأسفانه اين افراط و تفريط ها وضعي را در جوامع مسيحي و به تبع آنها جوامع تأثير پذير ديگر به وجود آورده است كه اكنون شاهد آن هستيم و گرفتار آنچنان معضلاتي گرديده است كه گره آن فقط به دست منجي بشر باز خواهد شد .در ميان اعراب جاهليت و بدوي ، پوشش نبود و در عين حال امنيت فردي به واسطه زندگي خاص قبيله اي و بدوي وجود داشت ، يعني در همان موقع كه در ايران نا امني فردي و تجاوز به ناموس به حد اعلي وجود داشت و هر كس زن و يا دختر زيبايي داشت سعي در پنهان داشتن و پوشش او مي كرد ، در عربستان اين گونه تجاوز بين افراد قبايل  وجود نداشت . امنيتي كه در زندگي قبيله اي وجود نداشت ، امنيت گروهي و اجتماعي بود كه اين گونه عدم امنيت ها را پوشش نمي تواند چاره كند ، به اين معني كه قبيله اي به قبيله ديگر شبيخون مي زد و همه چيز دستخوش غارت مي گرديد ، هم مرد اسير  مي شد و هم زن و پوشش براي زن امنيت نمي آورد .با ظهور اسلام و به خصوص نزول آيات كريمه نور ، قلب هاي اعراب جاهليت منور گرديد و درهاي هدايت و سعادت به روي آنها و بشريت گشوده شد . رسول گرامي اسلام ( ص ) با سعه صدر و صبر و شكيبايي فراوان و زنان بدوي صحراي عربستان ، انسان هاي والايي ساخت كه اسوه و نمونه و باعث فخر بشريت گرديدند و اهل بيت مطهرش فرا راه امت اسلامي چراغ هدايتي افروختند ، كه تا ابد خواهد درخشيد و افراد بشر را از گمراهي و ضلالت نجات خواهد داد .در اينجا اين سئوال پيش مي آيد كه حقيقت مسئله حجاب چيست ؟ آيا در مسئله پوشش ، سخن در اين نيست كه زن خوب است پوشيده در اجتماع ظاهر شود يا عريان ؟ روح سخن در اين است كه آيا زن و تمتعات مرد از زن بايد رايگان باشد ؟ آيا مرد حق دارد از هر زني كه در هر محفل و مكاني حد اكثر تمتعات را به استثناء رابطه جنسي ببرد يا نه ؟  البته در محيط هاي اسلامي و مذهبي ، مخصوصا در محيط ايران بعد از انقلاب جمهوري اسلامي بسياري از مسائل حل شده و به بسياري از اين سئوالات عملا پاسخ كافي و قانع كننده داده شده است. ولي باز اهميت موضوع ايجاب مي كند كه اين مسأله به طور گسترده تر و مكررا در زمان ها و مكان هاي مختلف مورد بحث و گفتگو قرار گيرد . اسلام به روح مسائل  مي نگرد و جواب مي دهد ، مردان فقط در محيط خانواده و در چارچوب قانون ازدواج و همراه با يك سلسله تعهدات سنگين مي توانند از زنان به عنوان همسران قانوني خود كامجويي نمايند و در محيط اجتماع استفاده از زنان بيگانه ممنوع مي باشد و زنان نيز در معاشرت با مردان بايد كيفيت خاصي را در لباس پوشيدن مراعات نمايند و اين وظيفه نيز نه از ناحيه مرد بر او تحميل شده است و نه حيثيت و كرامت او منافات دارد و يا تجاوز به حقوق طبيعي او كه خداوند برايش خلق كرده است محسوب مي شود .   در كشورهاي متمدن در حال حاضر چنين محدوديت هايي براي مرد وجود دارد . اگر مردي برهنه يا در لباس منزل از خانه خارج شود و يا حتي با پيرژاما بيرون آيد پليس به عنوان اينكه اين عمل بر خلاف حيثيت اجتماع است از آن ممانعت به عمل مي آورد و افراد اجتماع را ملزم مي كند كه در معاشرت اسلوب خاصي را رعايت كنند . چنين چيزي نه بردگي است ، نه زندان و نه ضد آزادي .پوشش زن نيز در همان حدودي كه اسلام تعيين كرده است موجب كرامت و احترام بيشتر او است.زيرا او را از تعرض افراد جلف و فاقد اخلاق مصون مي دارد . شرافت زن اقتضاء مي نمايد هنگاميكه از منزل خارج مي شود هيچ گونه عمدي كه باعث تحريك و تهيج شود به كار نبرد و عملا مرد را به سوي خود دعوت نكند ، زبان دار لباس نپوشد ، زبان دار راه نرود و به سخن گفتن خود معني و آهنگ ندهد و اين را بداند كه يك زن با طرز لباس پوشيدن و يا راه رفتن و افعالش سخن مي گويد و بلكه فرياد مي زند كه به دنبال من بياييد ، آيا حيثيت زن ايجاب مي كند كه اين چنين باشد ، آيا اگر ساده و آرام بيايد و برود ، حواس پرت كن نباشد و نگاه هاي شهوت آلود مردان را به سوي خود جلب نكند ، بر خلاف شئونات زن و يا بر خلاف حيثيت مرد و يا مخالف اصل آزادي و مصالح اجتماع عمل كرده است ؟ ! مسلما جواب خير مي باشد ، اسلام هرگز نمي خواهد كه زن به صورت چنين موجود مهملي در آيد كه كارش فقط استهلاك ثروت و فاسد كردن اخلاق اجتماع و خراب كردن بنيان خانواده باشد . اسلام با فعاليت واقعي ، اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي زنان هرگز مخالف نيست ، متون اسلام و تاريخ گواه اين مطلب مي باشد . از اين مطلب كه بگذريم آيا اداره خانه و تربيت فرزندان برومند و ساختن انسان هايي كه در آينده بتوانند با بازوان تواناي خويش چرخ هاي عظيم جامعه را به حركت در آورند ، كار نيست ؟ آنها كه اين رسالت عظيم زن را كار مثبت محسوب نمي كنند ، از نقش خانواده و تربيت ، در ساختن يك اجتماع سالم و آباد و پر حركت غافلند . از آنجائيكه شارع اسلام به سلامت و پاكسازي نسل بشر تأكيد و حساسيت خاص دارد و به استحكام اساس خانواده اهميت وافري قائل است براي حفظ اين نظام نوعي پاسبان در فطرت افراد بشر قرار داده است ، غيرت نوعي نگهبان است كه آفرينش براي مشخص بودن و مختلط شدن نسل ها در وجود بشر نهاده است .سر اينكه مرد حساسيت فوق العاده در جلوگيري از آميزش همسرش با ديگران دارد اين است كه خلقت مأموريتي به او داده است تا نسب را در نسل آينده حفظ كند اگرحس غيرت در مرد نمي بود رابطه نسل ها با يكديگر به كلي قطع مي شد و هيچ پدري فرزند خود را نمي شناخت و هيچ فرزندي پدر خود را نمي شناخت و اساس اجتماعي بودن بشر را متزلزل مي ساخت . علاقه به حفظ نسل در زن وجود دارد ولي در آنجا احتياج به پاسبان نيست زيرا انتساب فرزند به مادر هميشه محفوظ است و اشتباه ناپذير مي باشد .  اسلام پوشش زن را براي جلوگيري نمودن از انحرافات مختلف و پاكسازي محيط امري قطعي و ضروري مي داند و بر خلاف آنچه كه مخالفين حجاب خرده گيري كرده اند و گفته اند ، حجاب موجب فلج كردن نيروي نيمي از افراد اجتماع است و در عصر ماشين ، لباس دست و پاگير است يك زن حجاب دار خودش را حفظ كند يا چادرش و يا كودكش را ؟ولي اين ايراد كنندگان از يك نكته غافلند و آن اينكه حجاب هميشه به معني چادر نيست ، بلكه به معني پوشش زن است حال تا آنجائيكه مقدور باشد با چادر چه بهتر و در غير آن صورت لباس پوشيده مد نظر اسلام مي باشد و طبق نص صريح قرآن حدود پوشش در آيه 31 سوره نور معين شده است و پوشاندن وجه و كفين ( دو دست ) را لازم نشمرده است و زينت هاي آشكار مانند : سرمه و خضاب و انگشتر كه مربوط به دست  مي باشد و سرمه كه زينت چشم است نيز از پوشش مستثني مي باشد و نيز در مورد پوشانيدن اين مواضع مي باشد . البته ذكر اين نكته لازم است كه استثناء وجه و كفين از حكم حجاب مفهومش اين نيست كه جائز است ديگران عملا نگاه كنند ، بلكه در واقع اين يك نوع تسهيل براي زنان در امر زندگيست .از افتخارات زنان مسلمان داشتن اسوه و نمونه اي چون حضرت زهرا سلام الله عليها مي باشد و از قول رسول اكرم ( ص ) نقل است كه فاطمه ( ع ) سيده النساء العالمين است يعني بر تمام زنان اعصار مختلف برتري دارد ، چنين است كه او الگوي طهارت ، عصمت ، عفت ، ايمان و تقواي الهي محسوب مي گردد و در عرصه اجتماعي نيز به عنوان يك انقلابي پر خروش ، يك سياستمدار آگاه يك مادر نمونه و همسري فداكار ، سمبل كمال و آزادگي واقع مي شود . او انديشمندي بر فراز قله علم است ، علم بي كران او و احاطه حضرتش بر معارف اسلامي ، جلسات و نشست ها و رهنمون هاي حضرت در مواجهه با مسلمانان صدر اسلام ، علم به رمان و درك ضرورت هاي عصر و ... شاخصه هاي عمده اي از سيره فاطمه زهرا ( س ) است كه دلالت بر عظمت علمي و مقام والاي ايشان دارد . زن مسلمان و انقلابي ايراني بايد با تكيه بر ارزش وجودي خود شناختن و پرورش قابليت هاي بالقوه اي كه خداوند در نهاد اوبوديعت گذارده است و علم به اينكه زن است و ميل به خودنمايي دارد و دوست دارد محبوب واقع شود ، با اين وجود براي اطاعت از امر پروردگار و حفظ و خود و جامعه خود از انحرافات و كجروي هايي كه منجر به انحرافات جنسي و از هم پاشيدگي اساس خانواده ها و جلوگيري از ازدياد فرزندان نامشروع و ساير معضلات اجتماعي مي شود ، سعي كند در اين خلاء فكري كه دنياي متمدن را فرا گرفته ارزش و جايگاه والائي را كه مكتب انسان ساز اسلام براي زن قائل است ، براي جهانيان ترسيم كند . وقتي يك زن به عنوان يك انسان مطرح است و ارزش وجودي خود را شناخته و به هويت اصلي خود پي برده است و مي داند براي چه به دنيا آمده ، كيست و چه هدفي دارد و معيارهاي غير اخلاقي و غير انساني را نمي پذيرد فرقي نمي كند در كجاي دنياست ، هر كجا كه باشد از آرمان هاي والاي خود عاشقانه دفاع مي كند و ارزش خود را حفظ مي نمايد ، از محيط رنگ نمي گيرد ، بلكه محيط را با خود هماهنگ مي كند .

جايگاه پوشش در فطرت انسانی
بدون شك ، به تناسب ويژگي هاي روحي و جسمي بشر ، آفرينش لباس و پوشش و روي آوردن فطري انسان به آن يكي از نعمتها و هداياي الهي محسوب مي شود .
قرآن كريم در مورد آفرينش لباس چنين مي فرمايد : « يا بَنِي الآدَم قَد آنزَلنا عَلَيكُم لِباساً يُوارِي سَواتِكُم وَ ريشاً وَ لِبَاسُ التَّقوَي ذَالِكَ خَيرٌ ذالِكَ مِن آياتِ اللهِ لَعَّلَهُمَ يَّذكَرُونَ. » 
اي فرزندان آدم ! براي شما لباس فرو فرستاديم كه اندام شما را مي پوشاند و مايه زينت شماست و لباس تقوا بهتر است ، اين از آيات خداوند است . باشد كه متذكر شده و پند گيريد ، اين آيه بيانگر اهميت و اهداف آفرينش لباس براي انسان است كه در آن از نزول و ارزاني لباس از سوي خداوند به انسان ، سخن رفته است . به طور مسلم اين تحفه الهي براي پاسخ به تمايلات فطري بشر به او هديه شده است .
   
2 ـ 4 داستان آدم و حوا ، دليلي روشن بر فطري بودن پوشش
توجه به داستان حضرت آدم و حوا نيز فطري بودن پوشش را اثبات مي كند . در قرآن كريم در سوره اعراف آيه 22 آمده است : و آنگاه كه آدم و حوا از آن درخت ممنوعه چشيدند پوشش خود را از دست داده آنها به سرعت با برگ درختان بهشتي خود را پوشاندند .
طيق آيات شريفه قرآن كريم ، حضرت آدم و حوا قبل از چشيدن درخت ممنوعه داراي لباس بوده اند اما با خوردن از آن درخت ممنوعه ( بر اثر اغواي شيطان ) لباس خود را از دست دادند كه بلافاصله به پوشاندن خود اقدام نمودند اين احساس شرم از برهنگي حتي بدون حضور ناظر بيگانه ، و سرعت در پوشاندن خود به وسيله برگها ( ولو به طور موقت ) از آن جهت كه تحت هيچ آموزش يا فرماني از جانب خداوند يا فرشته وحي و يا تذكر هر يك به ديگري ، صورت گرفته است بيانگر فطري بودن پوشش در انسان است و ثابت    مي كند لباس و پوشش به تدريج و بر اثر تمدن ايجاد نشده است ، بلكه انسانهاي نخستين يا به تعبير بهتر نخستين انسانها به طور فطري بدان گرايش داشتند .
 
گواهي تاريخ بر فطري بودن حجاب
تمام كساني كه زندگي بشر و تحولات آن را مورد ارزيابي قرار داده اند ، اذعان دارند كه از آغاز پيدايش انسان ، هر يك از زن و مرد كوشيده اند تا پوشش مناسبي را تهيه كنند .
آنها نخست با برگ درختان و سپس با پوست حيوانات و بعدها با دست بافته هاي خود ، خويش را  مي پوشاندند ، با پيشرفت صنعت و دست يافتن به منابع و ابزار جديد ، پوشش نيز از تغييرات تكاملي بهره مند گرديد . اين گونه اقدامات از آن جهت كه ، تحت آموزش خاصي نبوده است نشان مي دهد كه تكاپوي انسان براي يافتن پوشش ، امري فطري است .
حجاب در فرهنگ و ملل جهان
بنا به گواهي متون تاريخي ، در اكثر قريب به اتفاق ملت ها و آئينهاي جهان ، حجاب در بين زنان معمول بوده است . هرچند حجاب در طول تاريخ ، فراز و نشيب هاي زيادي را طي كرده گاهي با اعمال سليقه حاكمان ، تشديد يا تخفيف يافته است و بي هيچگاه به طور كامل از ميان نرفته است    « بدينسان مي توان گفت كه متداول بودن حجاب در ميان ملل مختلف با آنكه داراي عقايد ،   مذاهب و شرايط جغرافيايي متفاوتي بوده اند نشانگر آن است كه تمايل به پوشش و حجاب امر فطري است . »
4 ـ 4 نظريه زيست شناسان در رابطه با حجاب
برخي از زيست شناسان به وجود نوعي احساس حياء و خجلت در جنس ماده اشاره مي كنند و منشأ حشمت و حجاب زنان را نيز همان احساس حيا مي دانند .
دكتر فخري فيزيولوژيست مصري مي گويد : « ريشه و مبدأ حشمت ، همان حيا و خجلت است ، زيرا انسان از آن جهت كه از چيزي احساس حيا مي كند ، از ظهور آن نزد مردمان حشمت مي ورزد و از همين احساس حيا ، حشمت ( پوشاندن و حجاب ) سرچشمه مي گيرد .
افراد ديگري مثل « مولوي » و « ويل دورانت » نيز حيا و شرم را مخصوصا در جنس مؤنث ، عامل حجاب دانسته اند ، چنانچه در كتاب حجاب در اديان الهي از سخن مولوي اين چنين آمده است :
« غريزه حيا در انسان ، غريزه اي طبيعي است . در جسم انسان اعضاء و اجزايي وجود دارد كه خداوند متعال او را به پوشش و اختفاي آنها برانگيخته است . »
 
ادامه دارد ...

نوشته شده توسط مدیر پایگاه اطلاع رسانی [عفاف بلاگ]

لينك ثابت